Đăng ký người phụ thuộc năm 2024 nhưng đến năm 2025 mới thực hiện có được không? Căn cứ pháp lý?
Việc đăng ký người phụ thuộc để hưởng giảm trừ gia cảnh là một thủ tục quan trọng trong thuế thu nhập cá nhân (TNCN). Nếu người nộp thuế đăng ký người phụ thuộc chậm, liệu có thể được tính giảm trừ cho cả năm trước đó không? Bài viết này sẽ giải đáp chi tiết và đưa ra các căn cứ pháp lý liên quan.
- Quy định về thời điểm đăng ký người phụ thuộc
Theo Điểm i, Khoản 1, Điều 9, Thông tư 111/2013/TT-BTC, người nộp thuế được giảm trừ gia cảnh đối với người phụ thuộc nếu:
- Đăng ký người phụ thuộc đúng thời hạn (trong năm tính thuế hoặc trong thời gian nộp hồ sơ quyết toán thuế năm đó).
- Đáp ứng điều kiện về người phụ thuộc, ví dụ: con chưa đủ 18 tuổi, cha mẹ già không có thu nhập, vợ/chồng không có khả năng lao động…
Việc đăng ký kịp thời sẽ giúp người nộp thuế được hưởng giảm trừ gia cảnh kể từ tháng phát sinh nghĩa vụ nuôi dưỡng.
- Đăng ký người phụ thuộc năm 2024 nhưng đến năm 2025 mới làm có được không?
Có 2 tình huống xảy ra:
Trường hợp 1: Đăng ký trong thời gian quyết toán thuế năm 2024 (vào đầu năm 2025)
Theo quy định tại Công văn 5749/TCT-TNCN ngày 16/12/2016, nếu người nộp thuế đăng ký người phụ thuộc trong thời gian quyết toán thuế của năm đó, thì sẽ được tính giảm trừ cho cả năm 2024 (kể từ thời điểm phát sinh nghĩa vụ nuôi dưỡng).
Ví dụ:
- Bạn có con nhỏ sinh tháng 6/2024 nhưng đến tháng 2/2025 mới làm thủ tục đăng ký người phụ thuộc khi quyết toán thuế.
- Trường hợp này, nếu đăng ký đúng trong thời gian quyết toán thuế 2024, bạn vẫn được hưởng giảm trừ gia cảnh cho cả 6 tháng từ tháng 6 đến tháng 12/2024.
Trường hợp 2: Đăng ký sau thời gian quyết toán thuế năm 2024 (sau tháng 3 hoặc 4/2025)
Nếu người nộp thuế không đăng ký trong thời gian quyết toán thuế 2024, mà đến sau thời điểm này (ví dụ tháng 5/2025 mới đăng ký), thì:
- Giảm trừ gia cảnh chỉ được tính từ tháng đăng ký trở đi.
- Không được truy ngược lại năm 2024, đồng nghĩa với việc mất quyền lợi giảm trừ cho các tháng của năm 2024.
- Hậu quả khi đăng ký trễ
Việc đăng ký người phụ thuộc trễ có thể dẫn đến các hệ quả sau:
- Bị mất quyền lợi giảm trừ thuế nếu đăng ký sau thời gian quyết toán.
- Phải điều chỉnh quyết toán thuế nếu chưa khai báo đầy đủ.
- Tăng số thuế TNCN phải nộp vì không được giảm trừ gia cảnh cho những tháng chưa đăng ký.
Vì vậy, để tối ưu hóa lợi ích thuế, người nộp thuế nên đăng ký người phụ thuộc ngay khi phát sinh nghĩa vụ nuôi dưỡng, hoặc muộn nhất trong thời gian quyết toán thuế để được tính giảm trừ đầy đủ.
- Căn cứ pháp lý
Các quy định liên quan đến việc đăng ký người phụ thuộc gồm:
- Thông tư 111/2013/TT-BTC (Điểm i, Khoản 1, Điều 9) – Hướng dẫn về giảm trừ gia cảnh.
- Công văn 5749/TCT-TNCN ngày 16/12/2016 – Hướng dẫn đăng ký người phụ thuộc khi quyết toán thuế.
- Luật Quản lý thuế 2019 (Điều 42, 43) – Quy định về kê khai, quyết toán thuế.
- Nghị định 126/2020/NĐ-CP – Hướng dẫn chi tiết thi hành Luật Quản lý thuế.
- Kết luận
- Nếu đăng ký người phụ thuộc trong năm 2024 hoặc trong thời gian quyết toán thuế năm 2024 (đầu 2025), vẫn được tính giảm trừ cho cả năm 2024.
- Nếu đăng ký sau thời gian quyết toán thuế 2024, chỉ được giảm trừ từ tháng đăng ký trở đi, không được truy ngược lại năm 2024.
- Để tối ưu hóa quyền lợi, nên đăng ký ngay khi phát sinh nghĩa vụ hoặc muộn nhất trong thời gian quyết toán thuế của năm đó.
Bạn có thể liên hệ với cơ quan thuế quản lý trực tiếp để được hướng dẫn chi tiết hơn theo từng trường hợp!
