Theo quy định hiện hành, người lao động làm việc theo hợp đồng từ 1 tháng trở lên phải tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) bắt buộc. Tuy nhiên, nếu doanh nghiệp không phải đóng BHXH cho lao động thời vụ, có thể áp dụng một số cách hợp pháp dưới đây:
- Sử dụng hợp đồng dưới 1 tháng
Căn cứ pháp lý:
- Khoản 1 Điều 2 Luật BHXH 2014 quy định người lao động làm việc theo hợp đồng từ 1 tháng trở lên thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc.
- Điều 24 Bộ luật Lao động 2019 cho phép ký hợp đồng lao động bằng lời nói với công việc có thời hạn dưới 1 tháng.
Giải pháp:
Ký hợp đồng lao động dưới 1 tháng để không phải tham gia BHXH. Tuy nhiên, cần lưu ý:
- Nếu công việc có tính chất liên tục và lặp đi lặp lại, việc lách luật này có thể bị cơ quan bảo hiểm kiểm tra và truy thu.
- Thuê lao động theo hợp đồng khoán việc hoặc hợp đồng dịch vụ
Căn cứ pháp lý:
- Điều 513 Bộ luật Dân sự 2015 về hợp đồng dịch vụ.
- Điều 518 Bộ luật Dân sự 2015 về hợp đồng khoán việc.
Giải pháp:
- Ký hợp đồng khoán việc hoặc hợp đồng dịch vụ thay vì hợp đồng lao động.
- Người lao động tự chịu trách nhiệm đóng bảo hiểm nếu muốn.
Lưu ý:
- Hợp đồng phải thể hiện rõ đây là hợp đồng khoán việc/dịch vụ, không có ràng buộc về thời gian làm việc, không có sự quản lý trực tiếp từ công ty.
- Nếu có dấu hiệu công ty vẫn trực tiếp quản lý, chấm công, trả lương định kỳ, hợp đồng này có thể bị coi là hợp đồng lao động trá hình và bị truy thu BHXH.
4 trường hợp có thể không đóng BHXH
- Thuê lao động thông qua một công ty cung ứng nhân sự
Căn cứ pháp lý:
- Điều 52 Bộ luật Lao động 2019 quy định về hoạt động cho thuê lại lao động.
- Nghị định 145/2020/NĐ-CP hướng dẫn chi tiết về cho thuê lại lao động.
Giải pháp:
- Ký hợp đồng với một công ty cung ứng lao động.
- Công ty này chịu trách nhiệm trả lương, đóng bảo hiểm, quản lý nhân sự.
- Doanh nghiệp chỉ trả chi phí dịch vụ.
Lưu ý:
- Cách này hợp pháp nhưng có thể tốn kém hơn do phải trả thêm phí dịch vụ.
- Sử dụng lao động thời vụ không chính thức
- Nếu chỉ cần lao động trong vài ngày hoặc vài tuần, có thể thuê theo hình thức làm công nhật.
- Không ký hợp đồng chính thức mà chỉ thanh toán bằng tiền mặt, không có bảng lương cố định.
Rủi ro:
- Nếu bị thanh tra phát hiện, có thể bị truy thu BHXH và xử phạt vì sử dụng lao động không có hợp đồng hợp pháp.
Kết luận
- Hợp đồng dưới 1 tháng là cách hợp pháp để không phải đóng BHXH.
- Hợp đồng khoán việc/dịch vụ hợp lý cho công việc không bị quản lý trực tiếp.
- Thuê lao động thông qua công ty dịch vụ giúp tránh trách nhiệm đóng bảo hiểm nhưng chi phí cao hơn.
• Lao động thời vụ không chính thức có rủi ro bị phạt nếu thanh tra phát hiện.
