Lương GROSS và lương NET là hai cách tính lương phổ biến, phản ánh các khoản thu nhập và nghĩa vụ thuế của người lao động. Dưới đây là sự khác biệt giữa hai loại lương này:
1. Lương Gross (lương gộp)
• Là tổng thu nhập người lao động nhận được trước khi trừ các khoản bảo hiểm và thuế.
• Bao gồm:
• Lương cơ bản
• Phụ cấp (ăn trưa, xăng xe, điện thoại,…)
• Các khoản thưởng (nếu có)
• Các khoản phúc lợi khác
✅ Người lao động sẽ phải tự đóng các khoản bắt buộc từ lương gross:
• Bảo hiểm xã hội (BHXH): 8%
• Bảo hiểm y tế (BHYT): 1,5%
• Bảo hiểm thất nghiệp (BHTN): 1%
• Thuế thu nhập cá nhân (TNCN) (nếu có)
Ví dụ: Lương gross 20 triệu đồng, sau khi trừ bảo hiểm (10,5% = 2,1 triệu) → Lương net còn 17,9 triệu đồng.
2. Lương Net (lương thực nhận)
• Là số tiền thực tế người lao động nhận được sau khi đã trừ các khoản bảo hiểm và thuế.
• Nếu doanh nghiệp trả lương net, họ sẽ là bên chịu trách nhiệm đóng các khoản bảo hiểm và thuế thay cho người lao động.
✅ Người lao động không cần lo các khoản trích từ lương khi nhận lương net.
Ví dụ: Nếu thỏa thuận lương net là 20 triệu đồng, doanh nghiệp sẽ chi trả thêm các khoản bảo hiểm và thuế, tổng chi phí cho doanh nghiệp có thể lên tới 22 – 23 triệu đồng.
3. Cách quy đổi giữa lương Gross và lương Net:
• Lương Net = Lương Gross – (BHXH + BHYT + BHTN + Thuế TNCN)
• Lương Gross = Lương Net ÷ (1 – Tỷ lệ các khoản trích đóng)
———————————————————————————————————————————————————
Cơ sở Pháp lý
Hiện nay, pháp luật Việt Nam không quy định trực tiếp về khái niệm lương net và lương gross, nhưng có các văn bản pháp luật hướng dẫn về tiền lương, các khoản khấu trừ bắt buộc và nghĩa vụ thuế. Dưới đây là các cơ sở pháp lý quan trọng liên quan:
1. Bộ luật Lao động 2019 (Có hiệu lực từ 01/01/2021)
• Điều 90: Tiền lương là khoản mà người sử dụng lao động trả cho người lao động theo thỏa thuận để thực hiện công việc.
• Điều 94: Người sử dụng lao động có trách nhiệm trả lương đầy đủ, đúng hạn cho người lao động.
• Điều 96: Tiền lương phải được thỏa thuận rõ trong hợp đồng lao động, bao gồm các khoản bổ sung (phụ cấp, thưởng, phúc lợi,…) và hình thức trả lương.
👉 Ý nghĩa: Pháp luật cho phép các bên tự thỏa thuận hình thức trả lương (gross hoặc net) nhưng phải đảm bảo quyền lợi của người lao động.
2. Nghị định 145/2020/NĐ-CP (Hướng dẫn Bộ luật Lao động 2019)
• Điều 4: Quy định chi tiết các khoản thu nhập của người lao động gồm:
• Mức lương theo công việc
• Phụ cấp lương
• Các khoản bổ sung khác
• Điều 30: Người sử dụng lao động có trách nhiệm khấu trừ các khoản bảo hiểm và thuế trước khi trả lương.
👉 Ý nghĩa: Nếu trả lương gross, người lao động tự đóng bảo hiểm. Nếu trả lương net, doanh nghiệp phải nộp thay.
3. Luật Bảo hiểm xã hội 2014 (Sửa đổi, bổ sung 2019)
• Điều 85, 86: Mức đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) của người lao động là 10,5% tổng lương:
• BHXH: 8%
• Bảo hiểm y tế (BHYT): 1,5%
• Bảo hiểm thất nghiệp (BHTN): 1%
👉 Ý nghĩa: Lương gross là cơ sở để tính các khoản bảo hiểm bắt buộc.
4. Luật Thuế thu nhập cá nhân 2007 (Sửa đổi, bổ sung 2020)
• Điều 7: Thu nhập tính thuế dựa trên thu nhập chịu thuế trừ các khoản giảm trừ.
• Điều 25 Thông tư 111/2013/TT-BTC: Người sử dụng lao động có nghĩa vụ khấu trừ thuế TNCN trước khi chi trả lương cho người lao động.
👉 Ý nghĩa: Nếu trả lương net, doanh nghiệp phải quy đổi thành lương gross để tính thuế TNCN.
5. Kết luận:
• Hợp đồng lao động cần ghi rõ lương gross hoặc lương net để tránh tranh chấp.
• Người lao động cần hiểu rõ các khoản phải đóng khi nhận lương gross, còn lương net là khoản nhận thực tế sau khi đã trừ hết nghĩa vụ.
• Người sử dụng lao động phải tuân thủ các quy định về bảo hiểm và thuế, bất kể trả lương theo hình thức nào.
———————————————————————————————————————————————————
Khi nào nên chọn lương GROSS hay lương NET?
✅ Nên chọn Lương GROSS khi:
• Bạn muốn rõ ràng, minh bạch về các khoản trích nộp.
• Bạn cần mức đóng bảo hiểm cao hơn để hưởng các chế độ (thai sản, ốm đau, hưu trí, thất nghiệp).
• Bạn có thể tự tính toán và kiểm tra các khoản khấu trừ.
✅ Nên chọn Lương NET khi:
• Bạn muốn nhận đúng số tiền thỏa thuận mà không cần tính toán thêm.
• Bạn không muốn lo lắng về việc tự đóng thuế hoặc bảo hiểm.
• Bạn tin tưởng vào cách tính của doanh nghiệp.
Tư vấn Lương trong Quản trị Nhân sự
Để hiểu sâu hơn về lương NET và Lương Gross bạn có thể liên hệ: 0917.933.007 – Nguyễn Mạnh Giáp chuyên gia tư vấn.
Web: Trung tâm tư vấn đào tạo Bình Dương
Zalo: 0909.334.220
